NETLİK | 2

KARAR VEREMİYORUM, PSİKOLOJİK VE DEĞERSEL ÇATIŞMALAR

“Karar veremiyorum.”

Bu cümle çoğu zaman dışarıdan basit görünür.

Bir seçenek seçilecek, artılar eksiler tartılacak ve yol belirlenecek gibi düşünülür.

Oysa insan zihni çoğu zaman bir matematik problemi gibi işlemez.

Bazen mesele seçenekler değildir.

Bazen mesele içeride aynı anda konuşan farklı ihtiyaçlar, değerler ve seslerdir.

Ve kişi tam da bu yüzden olduğu yerde kalır.

Kararsızlık Bazen İki Kola Ayrılan Bir Nehre Benzer

Bir kol bildiği yere akar.

Tanıdık olana…

Güvenli olana…

Daha önce deneyimlenmiş olana…

Diğer kol ise bilinmeyene doğru kıvrılır.

Merakın olduğu yere…

Henüz tanımadığı ama içinde bir çağrı hissettiği yere…

İki taraf da yanlış değildir.

Biri güven verir.

Diğeri keşif.

İnsan çoğu zaman yanlış karar vereceği için değil, aynı anda iki farklı yöne çekildiği için yorulur.

Ve bazen mesele karar vermek değildir.

Mesele, içeride hangi sesin korkudan, hangisinin gerçekten kendinden geldiğini duyabilmektir.

Kararsızlık Neden Olur?

Psikolojik açıdan baktığımızda kararsızlık çoğu zaman bilgi eksikliğinden doğmaz.

Asıl neden içeride birden fazla ihtiyacın aynı anda aktif olmasıdır.

Örneğin:

• Güven mi keşif mi?

• Başarı mı huzur mu?

• Aidiyet mi bireysellik mi?

• Bildiğin yerde kalmak mı, yeni bir ihtimale alan açmak mı?

  
  

Sorun bu değerlerden birinin yanlış olması değildir.

Sorun, hangisinin o an daha merkezi olduğunu fark edememektir.

İhtiyaçlarımızı Değerimiz Sanıyor Olabilir miyiz?

Bazen geçici bir ihtiyacımızı temel değerimiz zannedebiliriz.

Uzun süre yalnız hisseden biri ilişki ihtiyacını hayatındaki en önemli değer sanabilir.

Yoğun bir belirsizlik döneminde kişi güven ihtiyacını tek pusulası haline getirebilir.

İhtiyaç karşılandığında ise kişi bazen şaşırır.

Bir boşluk hissi oluşabilir.

Ve şöyle diyebilir:

“Ben aslında bunu aramıyormuşum.”

Çünkü ihtiyaçlar değişebilir.

Ama değerler çoğu zaman daha derinde kalır.

Ne Oluyorda Netleşemiyorum?

Çünkü netlik çoğu zaman daha fazla düşünerek oluşmaz.

Netlik bazen durarak oluşur.

İnsan kendine alan açabildiğinde, içeride hangi sesin korkudan, hangisinin gerçekten kendisine ait olduğunu daha net duyabilir.

Ve çoğu zaman ihtiyaç duyulan şey bir cevap değil, temas edilebilecek bir alandır.

Kararsızlık bir zayıflık işareti olmayabilir.

Bazen yalnızca içeride farklı yönlere bakan parçaların aynı anda konuştuğu bir dönemdir.

Belki mesele daha hızlı karar vermek değildir.

Belki mesele önce durabilmek, dinleyebilmek ve içeride neyin gerçekten sana ait olduğunu fark edebilmektir.

Çünkü netlik çoğu zaman zorlayınca değil, alan açınca ortaya çıkar.

Bu Konuda Koçluk Nasıl Çalışır?

Kararsızlık çoğu zaman doğru cevabı bulamamakla ilgili değildir.

Bazen kişi içeride aynı anda konuşan farklı ihtiyaçları, değerleri ve beklentileri ayırt etmekte zorlanır.

Profesyonel koçluk bu noktada tavsiye vermeyi ya da kişinin yerine karar almayı amaçlamaz.

Koçluk sürecinde amaç; kişinin kendi düşüncelerini, değerlerini ve önceliklerini daha net görebileceği bir alan oluşturmaktır.

Çoğu zaman netlik, dışarıdan gelen cevaplarla değil, kişinin kendi iç sesini daha net duyabilmesiyle ortaya çıkar.

Karar süreçlerinde çalışırken sıklıkla şu sorulara alan açılır:

• Bu kararın altında hangi değerler var?

• Şu an konuşan ses ihtiyaç mı, değer mi, korku mu?

• Gerçekte neyi korumaya çalışıyorum?

• Hangi seçenek benim için daha anlamlı?

Bazen ihtiyaç duyulan şey daha fazla analiz değil, düşüncelere temas edilebilecek bir alandır.

Ve netlik çoğu zaman tam da bu alanda ortaya çıkar.

Binay Bayram, PCC